ROI nima?
ROI (Return on Investment) — sarflangan mablag'ning qaytimi: sof foydani umumiy xarajatga nisbatan o'lchaydi va marketingda faqat reklama to'lovini emas, barcha bog'liq xarajatlarni hisobga oladi.
Nima uchun muhim?
Reklama qaytimi yaxshi ko'rinib turib, biznes zarar ko'rishi mumkin: reklama to'lovidan tashqari mahsulot tannarxi, jamoa vaqti, agentlik haqi, texnik xizmatlar ham bor. ROI aynan shu to'liq rasmni ko'rsatadi va "reklama ishlayaptimi" savolini "biznes foyda ko'ryaptimi" savoliga aylantiradi.
Qanday ishlaydi va qanday o'lchanadi?
- Formula: ROI = (daromad − barcha xarajatlar) ÷ barcha xarajatlar. Natija odatda foizda yoziladi va manfiy ham bo'lishi mumkin.
- ROAS'dan farqi: ROAS faqat reklama to'lovini hisobga oladi va daromadni ko'rsatadi; ROI esa tannarx, jamoa, agentlik va texnik xarajatlarni ham qo'shadi va sof foydani ko'rsatadi.
- Nega ikkalasi kerak: ROAS kundalik boshqaruv uchun (qaysi kampaniya kuchli), ROI esa qaror uchun (bu kanalni davom ettirish kerakmi).
- Ma'lumot qayerdan: daromad CRM yoki buxgalteriyadan, xarajat reklama kabinetlari va ichki hisobdan; ikkalasi bitta davrga keltiriladi.
- Vaqt masalasi: uzoq sotuv sikli bo'lgan biznesda bugungi xarajat keyingi oyda daromad beradi — shuning uchun ROI qisqa davrda emas, sikl uzunligiga mos davrda o'lchanadi.
Tez-tez so'raladigan savollar
ROI va ROAS o'rtasidagi asosiy farq nima?
Hisobga olinadigan xarajat: ROAS — faqat reklama pulini, ROI — barcha xarajatni. Shu sababli ROAS yuqori bo'lib turib ROI manfiy chiqishi mumkin; bunday holat past marjali savdoda tez-tez uchraydi.
Xizmat biznesida ROI'ni qanday hisoblash mumkin?
Har bir murojaat CRM'ga manbasi bilan tushadi, shartnoma summasi va bajarish xarajati shunga bog'lanadi. Shunda kanal bo'yicha nafaqat daromad, sof foyda ham ko'rinadi.
ROI manfiy chiqsa reklamani to'xtatish kerakmi?
Darhol emas. Avval sabab ajratiladi: noto'g'ri auditoriya, sahifa konversiyasi, murojaatni qayta ishlash yoki narx siyosati. To'xtatish — sabab reklama tomonida ekani aniqlangandan keyingi qaror.